ಬೆಳಗ್ಗಿನ ಸಮಯ ಆರು ಗಂಟೆ. ಮರಗಳ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಮಂಜು ಇನ್ನು ಹಾಗೆಯೇ ಮಲಗಿದೆ. ಎತ್ತರದ ತೇಗದ ಮರಗಳ ನಡುವೆ ನಿಮ್ಮ ಜೀಪು ಮೆಲ್ಲಗೆ ಸಾಗುತ್ತಿದೆ. ನಿಮ್ಮ ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿಯೋ ಒಂದು ಚುಕ್ಕೆ ಜಿಂಕೆ ನಿಶ್ಚಲವಾಗಿ ನಿಂತಿದೆ; ಅದರ ಕಿವಿಗಳು ನೆಟ್ಟಗಾಗಿವೆ, ಕಣ್ಣುಗಳು ನಿಮ್ಮನ್ನೇ ದಿಟ್ಟಿಸುತ್ತಿವೆ. ಮುಂದಿನ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಅದು ಪೊದೆಯೊಳಗೆ ಓಡಿ ಮಾಯವಾಗುತ್ತದೆ. ವನ್ಯಜೀವಿಗಳೊಂದಿಗಿನ ಇಂತಹ ಒಂದು ಅಪರೂಪದ ಕ್ಷಣವೇ ಬಂಡೀಪುರದ ಅಸಲಿ ಅನುಭವ.
ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ಸುಮಾರು 215 ಕಿ.ಮೀ ಮತ್ತು ಮೈಸೂರಿನಿಂದ 80 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಅಭಯಾರಣ್ಯವು ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೀಮಂತ ಪರಿಸರ ವಲಯದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನವಲ್ಲ; ಇದು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದ ಜೀವಂತ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದು, ಹುಲಿ, ಆನೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾವಿರಾರು ಜೀವಸಂಕುಲಗಳಿಗೆ ಆಶ್ರಯ ತಾಣವಾಗಿದೆ.
ಮಹಾರಾಜರ ಬೇಟೆಯ ಅಂಗಳದಿಂದ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶದವರೆಗೆ
ಬಂಡೀಪುರದ ಇತಿಹಾಸವು ಬಹಳ ಕುತೂಹಲಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. 1931ರಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ಮಹಾರಾಜರು 90 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಅರಣ್ಯವನ್ನು ತಮ್ಮ ಖಾಸಗಿ ಬೇಟೆಯ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿ, ಅದಕ್ಕೆ ‘ವೇಣುಗೋಪಾಲ ವನ್ಯಜೀವಿ ಉದ್ಯಾನವನ’ ಎಂದು ಹೆಸರಿಟ್ಟರು. ಅಂದು ಇದು ಕೇವಲ ಬೇಟೆಯಾಡುವ ತಾಣವಾಗಿತ್ತು.
ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಬಂದ ನಂತರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬದಲಾಯಿತು. 1973ರ ವೇಳೆಗೆ, ಇದು ‘ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಟೈಗರ್’ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಯಿತು. 1986ರಲ್ಲಿ ಇದು ನೀಲಗಿರಿ ಬಯೋಸ್ಪಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್ನ ಭಾಗವಾಯಿತು, ಇದು ಈಗ ಯುನೆಸ್ಕೋ (UNESCO) ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣವಾಗಿದೆ. ಇಂದು ಬಂಡೀಪುರವು 874 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ವನ್ಯಜೀವಿಗಳು:
ಬಂಡೀಪುರಕ್ಕೆ ಬರುವ ಬಹುತೇಕ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಒಂದು ಸಲವಾದರೂ ಹುಲಿಯನ್ನು ನೋಡಬೇಕೆಂದು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ. ಸುಮಾರು 70 ಹುಲಿಗಳಿರುವ ಈ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ, ಬೇಸಿಗೆಯ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಹುಲಿ ದರ್ಶನವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚು. ಆದರೆ ಹುಲಿಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಬಂಡೀಪುರದಲ್ಲಿ ನೋಡಲು ಇನ್ನು ಬಹಳಷ್ಟಿದೆ:
- ಏಷ್ಯಾ ಆನೆಗಳು: ಇಲ್ಲಿ 3,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಆನೆಗಳಿವೆ. ರಸ್ತೆಯ ಹತ್ತಿರ ಆನೆಗಳ ಹಿಂಡು ಸಾಗುವುದನ್ನು ನೋಡುವುದು ಮರೆಯಲಾಗದ ಅನುಭವ.
- ಕಾಟಿ (Indian Gaur): ಈ ಬೃಹತ್ ಕಾಡುಕೋಣಗಳು ಕಾಡಿನ ಗಾಂಭೀರ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತವೆ.
- ಚಿರತೆ ಮತ್ತು ಕರಡಿ: ಇವುಗಳನ್ನು ನೋಡುವುದು ಅಪರೂಪವಾದರೂ, ಮುಂಜಾನೆಯ ಸಫಾರಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆ.
- ಜಿಂಕೆಗಳು: ಚುಕ್ಕೆ ಜಿಂಕೆ ಮತ್ತು ಸಾಂಬಾರ್ ಜಿಂಕೆಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಹೇರಳವಾಗಿವೆ.
ಇಲ್ಲಿ 200ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪಕ್ಷಿ ಪ್ರಭೇದಗಳಿವೆ. ನೀವು ಪಕ್ಷಿ ಪ್ರೇಮಿಯಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಇಲ್ಲಿನ ಮಲಬಾರ್ ಪೈಡ್ ಹಾರ್ನ್ಬಿಲ್ ಅಥವಾ ಕ್ರೆಸ್ಟೆಡ್ ಹಾಕ್ ಈಗಲ್ನಂತಹ ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ನೋಡುವುದು ಒಂದು ಹಬ್ಬವೇ ಸರಿ.
ಸಫಾರಿ ಅನುಭವ: ನೀವು ಏನನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಬಹುದು?
ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯು ಬಂಡೀಪುರ ಗ್ರಾಮದ ಸ್ವಾಗತ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ಸಫಾರಿಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತದೆ:
ಜೀಪ್ ಸಫಾರಿ
ವನ್ಯಜೀವಿಗಳನ್ನು ಹತ್ತಿರದಿಂದ ನೋಡಲು ಇದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಾರ್ಗ. ಸಣ್ಣ ವಾಹನವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಕಾಡಿನ ಒಳಗಿನ ರಸ್ತೆಗಳಲ್ಲಿ ಶಬ್ದವಿಲ್ಲದೆ ಸಾಗಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಬಹುದು. ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಹತ್ತಿರದಿಂದ ನೋಡಲು ಮತ್ತು ಫೋಟೋಗ್ರಫಿಗೆ ಇದು ಸೂಕ್ತ.
ಬಸ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಂಟರ್ ಸಫಾರಿ
ಕುಟುಂಬ ಅಥವಾ ದೊಡ್ಡ ಗುಂಪಿನೊಂದಿಗೆ ಬರುವವರಿಗೆ ಇದು ಸೂಕ್ತ. ಇದು ನಿಗದಿತ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕಾಡಿನ ವಿಹಂಗಮ ನೋಟವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
ರಾತ್ರಿ ಸಂಚಾರ ನಿಷೇಧ: ಇದು ಏಕೆ ಮುಖ್ಯ?
ಬಂಡೀಪುರದ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿದಿನ ರಾತ್ರಿ 9 ರಿಂದ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ 6 ರವರೆಗೆ ವಾಹನ ಸಂಚಾರವನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅತಿಯಾದ ವೇಗದಿಂದಾಗಿ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳು ಅಪಘಾತಕ್ಕೆ ಈಡಾಗುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಈ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕಾಡು ನಿಶ್ಶಬ್ದವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳು ನಿಶ್ಚಿಂತೆಯಿಂದ ಸಂಚರಿಸುತ್ತವೆ.
ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಇತರ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳು
- ಹಿಮವದ್ ಗೋಪಾಲಸ್ವಾಮಿ ಬೆಟ್ಟ: ಇದು ಅಭಯಾರಣ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರ. ಇಲ್ಲಿನ ಬೆಟ್ಟವು ಯಾವಾಗಲೂ ಮಂಜಿನಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಶಿಖರದ ಮೇಲೆ ಪುರಾತನ ಕೃಷ್ಣನ ದೇವಸ್ಥಾನವಿದ್ದು, ಅಲ್ಲಿಂದ ಕಾಡಿನ ನೋಟ ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ.
- ಕಬಿನಿ ಬೋಟ್ ಸಫಾರಿ: ಬಂಡೀಪುರ ಮತ್ತು ನಾಗರಹೊಳೆ ನಡುವೆ ಕಬಿನಿ ಜಲಾಶಯವಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ದೋಣಿಯ ಮೂಲಕ ಸಫಾರಿ ಮಾಡುವುದು ಪ್ರಶಾಂತವಾದ ಅನುಭವ ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಭೇಟಿ ನೀಡಲು ಸೂಕ್ತ ಸಮಯ
- ಅಕ್ಟೋಬರ್ನಿಂದ ಫೆಬ್ರವರಿ: ಇದು ಸಫಾರಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರ ಸಮಯ. ಹವಾಮಾನ ತಂಪಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕಾಡು ಹಸಿರಾಗಿರುತ್ತದೆ.
- ಮಾರ್ಚ್ನಿಂದ ಮೇ: ಹುಲಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ನೀರಿನ ಹುಡುಕಾಟದಲ್ಲಿ ಹೊರಬರುವುದರಿಂದ ಇವುಗಳನ್ನು ನೋಡಲು ಇದು ಸರಿಯಾದ ಸಮಯ.
ತಲುಪುವುದು ಹೇಗೆ?
ರಸ್ತೆ ಮಾರ್ಗವು ಸುಲಭವಾದ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದೆ. ಬಂಡೀಪುರವು ಮೈಸೂರು-ಊಟಿ ಹೆದ್ದಾರಿಯಲ್ಲಿದೆ.
- ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ: 4-5 ಗಂಟೆಗಳ ಪ್ರಯಾಣ.
- ಮೈಸೂರಿನಿಂದ: ಸುಮಾರು 90 ನಿಮಿಷಗಳ ಪ್ರಯಾಣ.
- ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ: ಮೈಸೂರು ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವು (80 ಕಿ.ಮೀ) ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿದೆ.
ಬಂಡೀಪುರ ಕೇವಲ ಒಂದು ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣವಲ್ಲ
ಬಹಳಷ್ಟು ಜನರಿಗೆ ಬಂಡೀಪುರ ಎಂದರೆ ಮೈಸೂರು ಮತ್ತು ಊಟಿ ನಡುವಿನ ಒಂದು ರಸ್ತೆ ಅಷ್ಟೇ. ಆದರೆ ಬಂಡೀಪುರ ಅಷ್ಟಕ್ಕೇ ಸೀಮಿತವಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ರಾತ್ರಿ ಉಳಿದು, ಮುಂಜಾನೆಯ ಮೌನದಲ್ಲಿ ಕಾಡಿನ ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ಆಲಿಸಿ. ಕರ್ನಾಟಕದ ಅನೇಕ ಸುಂದರ ತಾಣಗಳ ನಡುವೆ, ಬಂಡೀಪುರವು ನಿಮ್ಮನ್ನು ನಿಜವಾದ ವನ್ಯಲೋಕಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತದೆ.
ಬಂಡೀಪುರಕ್ಕೆ ಬನ್ನಿ, ಕಾಡಿನ ವಿಸ್ಮಯವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿ.